Çene arkının en gerisinde yer alan ve genellikle 17-25 yaş aralığında sürme eğilimi gösteren 3. büyük azı dişleri, halk arasında “20 yaş dişleri” veya “akıl dişleri” olarak bilinmektedir. Bu dişler, çene kemiğindeki yer darlığı veya pozisyon bozuklukları nedeniyle tam olarak süremeyerek gömülü veya yarı gömülü kalabilmektedir.
KordonDent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği olarak, hastalarımızın sıkça sorduğu gömülü diş problemleri ve tedavi süreçleri hakkında bilimsel gerçekleri sizler için derledik.
20 Yaş Dişleri Neden Gömülü Kalır?
Beslenme alışkanlıklarının değişmesi ve gıdaların daha yumuşak hale gelmesiyle birlikte, evrimsel süreçte çene yapılarında küçülmeler gözlemlenmektedir. Diş boyutları ve sayıları aynı kalırken çene kemiğinin küçülmesi, en son süren 20 yaş dişlerinin yer bulamamasına neden olmaktadır. Bu durum dişlerin;
-
Tamamen kemik veya yumuşak doku altında (tam gömülü),
-
Bir kısmının ağız ortamına açıldığı (yarı gömülü),
-
Veya farklı açılarda komşu dişlere yaslanmış şekilde konumlanmasına yol açabilir.
Gömülü Diş Belirtileri Nelerdir?
Gömülü dişler her zaman belirti vermeyebilir ancak aşağıdaki durumlarda klinik muayene ve radyografik kontrol gereklidir:
-
Çenenin arka bölgesinde hissedilen ağrı ve basınç hissi,
-
Bölgesel diş eti şişliği (ödem) ve hassasiyet,
-
Ağız açıklığında kısıtlılık (Trismus) ve yutkunma güçlüğü,
-
Ağız kokusu veya kötü tat hissi,
-
Kulak veya şakak bölgesine yayılan yansıyan ağrılar.
Çekim Gerektiren Durumlar (Endikasyonlar)
Her 20 yaş dişinin çekilmesi tıbbi bir zorunluluk değildir. Diş, diş dizisinde yerini almışsa ve temizlenebilir durumdaysa ağızda tutulabilir. Ancak aşağıdaki patolojik durumlarda çekim endikasyonu doğabilir:
1. Perikoronitis (Diş Eti Enfeksiyonu) Yarı gömülü dişlerin üzerindeki diş eti kapşonu altında gıda artıkları birikebilir. Bu alanın temizlenmesi güç olduğundan, bölgede enfeksiyon, şişlik ve ağrı (Perikoronitis) gelişebilir.
2. Komşu Dişe Baskı ve Çürük Riski Yatay veya açılı gelen 20 yaş dişleri, öndeki 2. büyük azı dişine baskı uygulayabilir. Bu durum hem gömülü dişin kendisinde hem de baskı yaptığı sağlam komşu dişte çürümeye veya kök rezorpsiyonuna (erime) neden olabilir.
3. Kist ve Tümör Oluşumu Gömülü diş folikülü (diş kesesi) zamanla patolojik değişimlere uğrayarak kist veya nadiren tümöral yapılara dönüşebilir. Bu durum çene kemiğinde zayıflamaya neden olabilir.
4. Ortodontik Nedenler Ortodontik tedavi (tel tedavisi) gören hastalarda, diş diziliminin korunması veya dişlerin geriye hareket ettirilmesi gerektiği durumlarda hekim önerisiyle çekim planlanabilir.
Cerrahi Çekim Süreci
Gömülü diş operasyonları, lokal anestezi altında gerçekleştirilen rutin cerrahi işlemlerdir.
-
Anestezi: İşlem yapılacak bölge lokal anestezi ile uyuşturulur, bu sayede işlem sırasında ağrı hissedilmez.
-
Süreç: Dişin kemik içindeki pozisyonuna ve kök yapısına göre işlem süresi değişkenlik gösterebilir.
-
Yaklaşım: Hekim, dişe ulaşmak için diş etinde küçük bir kesi yapabilir ve gerekirse dişi bölerek çıkarabilir.
Çekim Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
İyileşme sürecinin sağlıklı ilerlemesi için hastaların uyması gereken kurallar şunlardır:
-
Yerleştirilen tampon yaklaşık 30 dakika boyunca ısırılmalıdır.
-
Kan pıhtısının korunması için ilk 24 saat tükürme ve çalkalama yapılmamalıdır.
-
Hekimin önerdiği şekilde dışarıdan soğuk kompres (buz) uygulaması yapılmalıdır.
-
İlk günlerde sıcak, asitli ve sert gıdalardan kaçınılmalı; ılık ve yumuşak gıdalar tercih edilmelidir.
-
Yara iyileşmesini olumsuz etkilediği için sigara ve alkol tüketimine ara verilmelidir.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, tanı ve tedavi yerine geçmez. Kesin teşhis için diş hekiminize başvurunuz.
Türkçe 
English